naar top

Jongeren en landbouwvoertuigen in de Vlaamse velden en op de Vlaamse wegen

Vraagt u zich wel eens af of de jongeren die op uw bedrijf werken een tractor of een ander landbouwvoertuig mogen besturen? Met of zonder rijbewijs? En of ze wel mogen werken? We vroegen het voor u aan de Lokale Politie.

(Landbouw)voertuigen

De meest gebruikte voertuigen in de landbouw zijn die van de voertuigencategorie T (land- of bosbouwtrekkers op wielen), hun aanhangwagens van de voertuigencategorie R (landbouw- en bosbouwaanhangwagens) en hun werktuigen van de voertuigencategorie S (verwisselbare getrokken machines).

Deze voertuigen staan bij het grote publiek gekend als dé tractor. Sinds 1 januari 2018 bestaan er twee types tractoren:

  • type Ta: voertuigen ontworpen voor een snelheid van maximaal 40 kilometer per uur,
  • type Tb: voertuigen ontworpen en gehomologeerd voor een snelheid van maximaal 60 kilometer per uur.

Ook de aanhangwagens en getrokken machines zijn opgedeeld in deze types. De Ta-tractoren kunnen aanhangwagens en getrokken machines trekken van het type a en b. De Tb-tractoren mogen alleen aanhangwagens en getrokken machines trekken van het type b, dus aanhangwagens of machines die gehomologeerd zijn voor deze snelheid. Het is verboden om een zogenaamde ‘trage’ aanhangwagen of ‘trage’ verwisselbare machine te gebruiken achter een ‘snelle’ landbouwtractor van categorie Tb.

Rijbewijs

Wie voor 1 oktober 1982 geboren is, mag zonder rijbewijs met de ‘trage’ Ta-tractoren op de openbare weg rijden tijdens landbouwactiviteiten, maar ook tijdens niet-landbouwactiviteiten. Voor de ‘snelle’ Tb-tractoren kan de vrijstelling alleen om land-, tuin- of bosbouwactiviteiten uit te voeren. Voor het besturen van een Tb-tractor voor activiteiten buiten de vermelde activiteiten, moet de bestuurder altijd beschikken over een rijbewijs conform de maximaal toegelaten massa (mtm) van het voertuig.

Buiten de openbare weg, bijvoorbeeld op het weide- en akkerland of op het erf, is geen rijbewijs vereist. Ook niet voor de jongeren.

Alle anderen, dus geboren vanaf 1 oktober 1982, hebben een geldig rijbewijs nodig. Voor de Ta- en Tb-tractoren is dat dan een C-rijbewijs (of C1, CE, C1E) of een G-rijbewijs.

Het G-rijbewijs is een specifieke nationale categorie voor het besturen van land-, tuin- en bosbouwvoertuigen en hun aanhangwagens en/of werktuigen, alsook de als landbouwmaterieel, landbouwmotor of maaimachine ingeschreven voertuigen. Het rijbewijs kan je behalen vanaf 16 jaar. Tot de leeftijd van 18 jaar, mogen jongeren alleen voertuigen besturen met een maximaal toegelaten massa (mtm) kleiner dan of gelijk aan 20 000 kg (20 ton).

Rijbewijs samengevat

  • geboren voor 1 oktober 1982:
    • geen rijbewijs nodig, ongeacht het gebruik
    • 40 km/h (traag vervoer = Ta tractor)
  • geboren vanaf 1 oktober 1982:
    • niet landbouwgebruik:
      • rijbewijs cf. de mtm of de mtms
      • rijbewijs categorie B of categorie C/C1
      • eventueel in combinatie met de categorie E
    • landbouwgebruik:
      • rijbewijs categorie G
      • type Ta
      • type Tb besturen enkel bij land-, tuin- en bosbouwactiviteiten
      • 16 < 18 jaar: tot 20 ton MTM
      • > 18 jaar: tot 44 ton MTM
      • geen beperking hoeve – veld

Werken

Kinderen die jonger zijn dan 15 jaar mogen volgens de wet niet werken. Om toch al wat te kunnen verdienen, kunnen ze wel klusjes uitvoeren bij hun ouders, familie, vrienden of buren. Daarnaast mogen kinderen bepaalde activiteiten doen als ze daar eerst toelating voor gevraagd hebben bij het ministerie voor Tewerkstelling en Arbeid.

Een studenten- of vakantiejob aannemen mag pas als je 15 jaar bent en je de eerste 2 studiejaren van het secundair onderwijs achter de rug hebt. Anders moet je wachten tot je 16 bent. Volg je deeltijds onderwijs dan kan je alleen als jobstudent werken als:

  • je niet werkt met een deeltijdse arbeids- of stageovereenkomst
  • je niet in leertijd zit met een leercontract
  • je geen werkloosheidsuitkering ontvangt
  • je enkel tijdens de schoolvakanties als jobstudent werkt

Welzijnswetgeving

Iedere jongere kan vanaf 16 jaar het G-rijbewijs halen, maar het gebruik van de ‘tractoren’ is gereglementeerd (welzijn op werk). In landbouwbedrijven gebruikt men allerlei mobiele arbeidsmiddelen:

  • codex over het welzijn op het werk
  • boek IV. Arbeidsmiddelen.

Titel 3. Mobiele arbeidsmiddelen al dan niet met eigen aandrijving.

Wij denken meestal aan de ‘tractor’, maar naast deze zijn er de vele specifieke voertuigen, zoals: mengmestverspreiders, opraapwagens, zelfrijdende spuiten, strooiers, schijfmaaiers, grondbewerkingsmachines, hakselaars, kipwagens voor oogstvervoer, oogstmachines, balenpersen, plantmachines, zaaimachines, dierentransportaanhangwagens, stalmestverwerkingsaanhangwagens enzoverder.

Ongevallen met deze voertuigen en/of werktuigen hebben bijna altijd ernstige gevolgen. Sinds het koninklijk besluit van 22 mei 2019 worden landbouwmachines uitdrukkelijk vermeld bij de als gevaarlijk te beschouwen machines, waardoor jongeren in beginsel geen arbeid mogen uitvoeren met deze machines (bijlage X.3-1, deel B, punt 16 van de codex over het welzijn op het werk). Deze bepalingen zijn enkel van toepassing op de jongeren vermeld in de definitie van dit begrip (artikel X.3-2, 11 van de codex).

Het gaat hier om jongeren die arbeid verrichten onder het gezag van een andere persoon of die arbeid verrichten in het kader van een arbeidsovereenkomst, een leerovereenkomst, een arbeidsovereenkomst voor tewerkstelling van studenten of in het kader van een opleidingstraject of opleidingsprogramma. Deze jongeren worden bij het uitvoeren van hun arbeid gelijkgesteld met werknemers.

Eigen kinderen

Kinderen die helpen op het landbouwbedrijf van hun ouders, kunnen beschouwd worden als (toevallige) zelfstandige helpers. De helper is een natuurlijk persoon die de zelfstandige bijstaat of vervangt bij de uitoefening van zijn activiteit, zonder dat hij gebonden is door een arbeidsovereenkomst. Er wordt bovendien aangenomen dat er tussen ouders en kinderen geen gezag wordt uitgevoerd.

Deze elementen onderscheiden de zelfstandige helper van een werknemer. Een zelfstandige helper valt niet onder de toepassing van de codex over het welzijn op het werk, waardoor geen rekening moet gehouden worden met het verbod voor jongeren inzake het werken met landbouwmachines.

Dit neemt niet weg dat de zelfstandige landbouwer/ouder zich steeds als een goede huisvader moet gedragen en ervoor moet zorgen dat andere personen (in het bijzonder zijn kind(eren)) die op zijn arbeidsplaats werken of aanwezig zijn, geen gevaar lopen.

Bronnen

www.gocavlaanderen.be/nl/p/rijbewijs

www.beswic.be

www.werk.belgie.be

www.wegcode.be

Dit artikel

Dit artikel vervangt de wetgeving niet, maar is een samenvatting van de wetgeving.

Dit artikel werd geschreven door de Lokale Politie Damme-Knokke-Heist, wijkpost Sijsele.

Gepubliceerd op woensdag 18 november 2020
Kind op tractor

Openingsuren & contact

Organisatiebeheersing, strategisch & juridisch beheer

adres
Vissersstraat 2A8340 Moerkerke (Damme)
Tel.
050 28 87 55
Nieuwsoverzicht

Deel deze pagina